De Lada in voor een ritje Tegen half drie ben ik in de lobby waar een van de medewerkers van Price me opwacht. Geen idee hoe ze heet. Ze spreekt engels op kleuterklas niveau. Maar met gebruik van handen en voeten komen we redelijk op schot. En als ze later op de middag aangeschoten raakt, neemt de durf toe. D'r man zit achter het stuur, dochterlief op de achterbank. Ik zet me zelf weer eens klem tussen stoel en dashboard. Wegen als modderrivieren Hoewel de temperatuur nog onder het vriespunt is, heeft de dooi geweldig toegeslagen. De wegen zijn veranderd in rivieren, als gevolg waarvan de kuilen niet meer zichtbaar zijn. Het is voorzichtig rijden. Het modderzwarte water spat hoog op en de auto's die we passeren of die ons passeren zijn moddervet. Je kunt je niet voorstellen in wat voor situatie je verkeert. De chauffeur vindt het de gewoonste zaak van de wereld. Ik probeer een foto te maken. Als we na een half uur de grauwe flatblokken achter ons laten, rijden we over kleine wegen waar de wielen een spoor in het ijs hebben uitgesleten. De bodem van de auto schuurt over het ijs. Recreatiemeer op z'n Russisch We passeren een meer waarop het redelijk druk is. Vissers begrijp ik, maar ik meen ook op te maken dat er niets te vissen valt. Met een beetje geluk een visje per dag. Het ijs ligt er tot ver in mei. Na pinksteren wordt het gevaarlijk om nog het ijs op te gaan omdat het dan niet meer zeker is. Van juni tot midden september kunnen de diehards zwemmen. Maar half september kunnen de nachten al weer goed koud zijn. Schaatsweer in oktober. En vanaf november sneeuw. De bestemming van vandaag We moeten verschillende keren stoppen zodat iemand in een schots en scheef opgemetseld huisje een ketting kan laten zakken of een hek kan open doen. Uiteindelijk stoppen we aan de rand van een meer, dat is afgezoomd met een drie meter hoog hekwerk, alsof we in een gevangenis terecht zijn gekomen. Maar dan een die niet meer functioneert, want het hek hangt er haveloos bij. Als je wilt kun je zo het meer op. Ik herken de gezichten van een aantal medewerkers van Price, alhoewel ik even moet nadenken, omdat iedereen gehuld is in een trainingspak met bontmuts, bontmanel of anderszins iets om zich tegen de kou te beschermen. De zon straalt. Maar de temperatuur is onder nul. Barbecue Er zijn door iemand wat deurstijlen meegebracht om een vuur te maken om op te barbecuen. De vlammen slaan meters de lucht in. We staan bij een gebouw dat ooit een pension moet zijn geweest. Je kunt er nog een kamer huren. De hele troep duwt me de trap op naar een van die kamers, die die middag voor mij is. Ik vraag wat ik er moet doen. Maar niemand begrijpt me of wil me begrijpen. De kamer is naar Russische maatstaven luxe. Er is een toilet. Het water stroomt. Ik ga natuurlijk weer mee naar buiten waar tussen de auto's eten wordt voorbereid. Grote hompen vlees gaan uiteindelijk aan een spies het vuur op. De flessen wodka gaan open en het festijn begint. Voor mij speciaal Heineken en Amsterdam, een Grolschbrand zoals ik van het etiket begrijp. Ik heb mensen nog nooit in zo'n korte tijd zoveel vlees en drank zien verstouwen. We zijn met een man of twintig. Real Russian sauna Om half zes wordt het sein gegeven dat de sauna gereed is. Ik ben niet voorbereid. Maar iedereen beweegt zich naar binnen waar grauw betegelde paskamertjes zijn en een sauna die meer weg heeft van een slachthuis, dan van wat wij onder een sauna verstaan.Betegelde banken, vloeren en wanden. Alleen het plafond ademt. CD-speler en drank zijn erbij. Het lijkt wel een disco. Iedereen in badpak. Zo preuts had ik het niet verwacht. Lakens volop om om te slaan en vervolgens buiten in de kou weer even op adem te komen. The real russian sauna. Ik ben het na een half uur wel een beetje zat. Dit heeft weinig met relaxen te maken. Bob onbekend in Chelyabinsk Iedereen is aangeschoten. Het Bob-beginsel is hier volslagen onbekend. Coitsja drinkt gelukkig niet en eet geen vlees. Hij zit nog in zijn vastenperiode en weigert principieel elk aanbod om een glas te nemen. Ik rijd met hem mee naar het hotel. Als ik om negen uur weer binnen ben, zak ik van verbazing op de stoel achter mijn laptop. Vijftig jaar achterstallig onderhoud Het is bijna niet na te vertellen wat voor indruk deze dag maakt. In Afrika ben je onder de indruk van de energie die mensen aan de dag leggen om vanuit het niets iets op te bouwen. Zelfs een schamele hut kan heel rijk aanvoelen. Hier voel je vijftig jaar achterstallig onderhoud. En een gelatenheid die niet duidelijk maakt of mensen niet beter weten of zich erbij neergelegd hebben. Het leuke van vandaag was dat partners en kinderen erbij waren. En kinderen in de lagere school leeftijd weten inderdaad niet beter en zijn nieuwsgierig. Ze willen je geld zien, je paspoort, je mobiele telefoon, je fototoestel…ze zijn nog niet besmet. Het is interessant om je af te vragen wanneer ook hun ouders weer gevrijwaard zijn van enige indoctrine. Het is in ieder geval goed om te ervaren dat mensen hier gewoon mensen zijn, gelukkig in hun situatie. Dat voelt goed, en is een stimulans om te helpen.